de vijfde dag
Door: peernaarsantiago
Blijf op de hoogte en volg Peer
05 Augustus 2010 | Frankrijk, Parijs
Santiago. De vijfde dag, 5 augustus 2010
Na een natte (van buiten veel regen, van binnen veel condens) maar toch goed verlopen nacht weer Bar le Duc in.
Bar le Duc, waarom? Om meerdere redenen. Het is weer zo’n pareltje, dat maar weinig Nederlanders kennen. En áls ze het al kennen, dan bijna altijd maar deels, want Bar le Duc heeft een onder- en bovenstad. De onderstad is mooi, maar de bovenstad is nog veel beter bewaard en de vele huizen uit de 15e-17e eeuw zijn niet kapot gerestaureerd, maar leven nog echt. Meer dan eens wel in vervallen staat, dat jammer genoeg ook wel weer.
Ik passeerde er het in onze familie beroemde restaurantje, op een hoek gelegen, waar nu nog, als in de 15e eeuw, op het open vuur de gerechten worden gemaakt. Als kind was ik er en was danig onder de indruk. Mooi vond ik het toen, dat men de borden kwam weghalen omdat ze op een andere tafel weer nodig waren en afgewassen moesten worden. Ook dat zichtbaar voor ieders ogen.
Ik ging er met Marianne twee keer heen, om haar te laten meegenieten. De eerste keer was het dicht, de tweede keer nog dichter… Maar nu: het restaurantje was er nog, er werd nog gekookt en ook op open vuur. Mooi dus, daar deed de wat obligate ‘moderne’ naam ‘Le Grille’ weinig aan af. En op een menu voor 12,80 euro is ook niets af te dingen! Uit respect voor Marianne heb ik echter toch elders gegeten. In een exotische tent, waar halal werd gekookt, gewoon omdat het hier als ‘helal’ werd gespeld. En ik kan zeggen, in het ‘helal’ is het goed toeven.
Goed, we dwalen af. Bar le Duc dus. Niet om de reden dat hier lekker (in Nederland onder die naam verkocht) bronwater zou worden gemaakt. Dat is namelijk niet zo, dat komt uit Utrecht vandaan meen ik..
In 1243 kreeg Sittard stadsrechten van Walram van Valkenburg. Eigenlijk kreeg het deze rechten echter van zijn moeder, want hij was nog maar een kind. Moeder heette Elisabeth van Bar, jawel een van de dochters van de hertog van Bar. Als kind, toen ik hier kwam met ome Klaas, onze heeroom, die pastoor was in deze regio, kon ik natuurlijk niet weten dat ik later, als stadsarchivaris van Sittard-Geleen, hier nog eens terug zou komen. Ik moest er dus wel even langs, om van het werk ‘af te kicken’. En ja, ik ben ook even in het archief geweest. Geen stadsarchief, dat hebben ze niet, maar in de Archives Départementales. Een goed en professioneel archiefgebouw en dito personeel. Het laatste standaardwerk over Bar le Duc bleek meer dan 50 jaar geleden geschreven. Bar le Duc moet niet onderschat worden, het was al in de Romeinse tijd een vestiging, in de middeleeuwen werd het wat groter en zo rond het jaar 1000 werd het graafschap en iets later al hertogdom. Het was lange tijd zelfs een forse tegenstander van Frankrijk en bezat op haar grootst onder andere Luxemburg.
Het kasteel van de hertogen van Bar is door de Fransen grotendeels verwoest, enkele jaren vóórdat Sittard werd verwoest, óók door de Fransen. Een van de torens van het kasteel heette overigens ‘Tour Valeran’, hetgeen heel goed kan worden vertaald als ‘toren van Walram’. De onze?
Er is nog een relatie met het huidige Nederland. In de kerk van St. Etienne in de bovenstad ( vroeger overigens een St. Petruskerk, waaraan net als in Sittard ook een kapittel verbonden was), bevindt zich een ‘transi’.
Een transi is een beeld van iemand die al gestorven is, afgebeeld als levende mens, maar bekleed met de vergankelijkheid: stukken huid, botten, schedel, vaak (maar niet altijd) wormen uit het lijf kruipend… Leuk voor kinderen dus, die dit soort taferelen in een kerk wel weten te waarderen..
Deze transi is echter bijzonder. Om te beginnen is het een van de allermooiste van de wereld, gemaakt door de uit de regio afkomstige Ligier Richier, een leerling overigens van Michelangelo.
Zeker zo interessant is het feit dat het de transi is van de prins van Oranje. Niet ónze prins van Oranje, Willem genaamd, want die heette toen dé ze prins nog leefde nog van Nassau, als u begrijpt wat ik bedoel.
Inderdaad, deze prins, René van Chalôn, prins van Oranje, liet toen hij (jong nog) stierf zijn prinsdom, geld en goederen na aan een verre verwant, Willem van Nassau geheten. Deze Willem was, hoewel slechts graaf, wel een beschermeling van Keizer Karel de Vijfde en had dus al een goede toekomst voor zich. Maar deze rang hielp hem (en zijn familie) flink vooruit, tot de troon van het huidige Nederland aan toe.. René van Chalôn stierf overigens tijdens een slag bij Bar le Duc in 1543, hetzelfde jaar dat bij Sittard óók een slag werd geleverd, die Keizer`Karel verloor…
’s Middags deels met de trein en bus, deels lopend door naar St. Mihiel, waar nog veel meer van Ligier Richier te zien is. Niet vreemd,want hij is er geboren .
Opvallend tijdens dit korte reisje, blijkbaar zijn alle oudere conducteurs ontslagen, want ik heb zowel gisteren als vandaag alleen jonge mannen en vrouwen van maximaal 30 jaar oud gezien!
Vandaag zo’n 15 kilometer gelopen…
Na een natte (van buiten veel regen, van binnen veel condens) maar toch goed verlopen nacht weer Bar le Duc in.
Bar le Duc, waarom? Om meerdere redenen. Het is weer zo’n pareltje, dat maar weinig Nederlanders kennen. En áls ze het al kennen, dan bijna altijd maar deels, want Bar le Duc heeft een onder- en bovenstad. De onderstad is mooi, maar de bovenstad is nog veel beter bewaard en de vele huizen uit de 15e-17e eeuw zijn niet kapot gerestaureerd, maar leven nog echt. Meer dan eens wel in vervallen staat, dat jammer genoeg ook wel weer.
Ik passeerde er het in onze familie beroemde restaurantje, op een hoek gelegen, waar nu nog, als in de 15e eeuw, op het open vuur de gerechten worden gemaakt. Als kind was ik er en was danig onder de indruk. Mooi vond ik het toen, dat men de borden kwam weghalen omdat ze op een andere tafel weer nodig waren en afgewassen moesten worden. Ook dat zichtbaar voor ieders ogen.
Ik ging er met Marianne twee keer heen, om haar te laten meegenieten. De eerste keer was het dicht, de tweede keer nog dichter… Maar nu: het restaurantje was er nog, er werd nog gekookt en ook op open vuur. Mooi dus, daar deed de wat obligate ‘moderne’ naam ‘Le Grille’ weinig aan af. En op een menu voor 12,80 euro is ook niets af te dingen! Uit respect voor Marianne heb ik echter toch elders gegeten. In een exotische tent, waar halal werd gekookt, gewoon omdat het hier als ‘helal’ werd gespeld. En ik kan zeggen, in het ‘helal’ is het goed toeven.
Goed, we dwalen af. Bar le Duc dus. Niet om de reden dat hier lekker (in Nederland onder die naam verkocht) bronwater zou worden gemaakt. Dat is namelijk niet zo, dat komt uit Utrecht vandaan meen ik..
In 1243 kreeg Sittard stadsrechten van Walram van Valkenburg. Eigenlijk kreeg het deze rechten echter van zijn moeder, want hij was nog maar een kind. Moeder heette Elisabeth van Bar, jawel een van de dochters van de hertog van Bar. Als kind, toen ik hier kwam met ome Klaas, onze heeroom, die pastoor was in deze regio, kon ik natuurlijk niet weten dat ik later, als stadsarchivaris van Sittard-Geleen, hier nog eens terug zou komen. Ik moest er dus wel even langs, om van het werk ‘af te kicken’. En ja, ik ben ook even in het archief geweest. Geen stadsarchief, dat hebben ze niet, maar in de Archives Départementales. Een goed en professioneel archiefgebouw en dito personeel. Het laatste standaardwerk over Bar le Duc bleek meer dan 50 jaar geleden geschreven. Bar le Duc moet niet onderschat worden, het was al in de Romeinse tijd een vestiging, in de middeleeuwen werd het wat groter en zo rond het jaar 1000 werd het graafschap en iets later al hertogdom. Het was lange tijd zelfs een forse tegenstander van Frankrijk en bezat op haar grootst onder andere Luxemburg.
Het kasteel van de hertogen van Bar is door de Fransen grotendeels verwoest, enkele jaren vóórdat Sittard werd verwoest, óók door de Fransen. Een van de torens van het kasteel heette overigens ‘Tour Valeran’, hetgeen heel goed kan worden vertaald als ‘toren van Walram’. De onze?
Er is nog een relatie met het huidige Nederland. In de kerk van St. Etienne in de bovenstad ( vroeger overigens een St. Petruskerk, waaraan net als in Sittard ook een kapittel verbonden was), bevindt zich een ‘transi’.
Een transi is een beeld van iemand die al gestorven is, afgebeeld als levende mens, maar bekleed met de vergankelijkheid: stukken huid, botten, schedel, vaak (maar niet altijd) wormen uit het lijf kruipend… Leuk voor kinderen dus, die dit soort taferelen in een kerk wel weten te waarderen..
Deze transi is echter bijzonder. Om te beginnen is het een van de allermooiste van de wereld, gemaakt door de uit de regio afkomstige Ligier Richier, een leerling overigens van Michelangelo.
Zeker zo interessant is het feit dat het de transi is van de prins van Oranje. Niet ónze prins van Oranje, Willem genaamd, want die heette toen dé ze prins nog leefde nog van Nassau, als u begrijpt wat ik bedoel.
Inderdaad, deze prins, René van Chalôn, prins van Oranje, liet toen hij (jong nog) stierf zijn prinsdom, geld en goederen na aan een verre verwant, Willem van Nassau geheten. Deze Willem was, hoewel slechts graaf, wel een beschermeling van Keizer Karel de Vijfde en had dus al een goede toekomst voor zich. Maar deze rang hielp hem (en zijn familie) flink vooruit, tot de troon van het huidige Nederland aan toe.. René van Chalôn stierf overigens tijdens een slag bij Bar le Duc in 1543, hetzelfde jaar dat bij Sittard óók een slag werd geleverd, die Keizer`Karel verloor…
’s Middags deels met de trein en bus, deels lopend door naar St. Mihiel, waar nog veel meer van Ligier Richier te zien is. Niet vreemd,want hij is er geboren .
Opvallend tijdens dit korte reisje, blijkbaar zijn alle oudere conducteurs ontslagen, want ik heb zowel gisteren als vandaag alleen jonge mannen en vrouwen van maximaal 30 jaar oud gezien!
Vandaag zo’n 15 kilometer gelopen…
Reageer op dit reisverslag
Je kunt nu ook Smileys gebruiken. Via de toolbar, toetsenbord of door eerst : te typen en dan een woord bijvoorbeeld :smiley
